Sprawdź siebie

Na drodze do zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością mają przed sobą liczne przeszkody do pokonania. Wiele z nich można zniwelować poprzez przystosowanie stanowiska pracy przy wsparciu PFRON lub dzięki usprawnieniom technologicznym. Jednak największym problemem są często postawy pracodawców i współpracowników.

Sprawdź swoją wiedzę, bądź na “tak” w kwestii zatrudniania osób
z niepełnosprawnością w Twojej firmie!

 

 

Największa przeszkoda

Większość postaw i zachowań wynika z niewiedzy o niepełnosprawności
i strachu przed nieznanym. Zbyt często ludzie sprawni patrzą na różnice, a nie na podobieństwa, nie oceniają też osób z niepełnosprawnością na podstawie tego, co mogą i potrafią robić. Na pierwszy rzut oka rejestrują niepełnosprawność i interpretują ją negatywnie, nie starając się dowiedzieć, jakie są mocne strony, zdolności i umiejętności człowieka, którego nawet nie znają.

Pełnosprawni?

Wielu ludzi w obecności osoby z niepełnosprawnością czuje się niepewnie, nie wie jak się zachować. Rodzaje niepełnosprawności nie tylko są mało znane, ale często myli się jedne z drugimi. Często to osoby sprawne okazują się „niepełnosprawne” w kontaktach z kimś na wózku, niewidzącym lub z wadą słuchu.

Pamiętaj

Osoby z niepełnosprawnością nie potrzebują współczucia, lecz uznania ich możliwości i zrozumienia trudności. Jednak aby zrozumieć, trzeba poznać. Osoby z niepełnosprawnością są ekspertami w swoich sprawach – nie rób żadnych założeń, jeśli nie wiesz czy albo jak pomóc – zapytaj. Traktuj niepełnosprawność jako jedną z cech osoby, a nie jej centralny wymiar.

Jak się zachować

Sam fakt bycia niepełnosprawnym nie oznacza, że dana osoba potrzebuje pomocy. Jeżeli znajduje się ona w przyjaznym otoczeniu, zwykle sama da sobie świetnie radę. Osoby z niepełnosprawnością chcą być traktowane jak niezależni ludzie. Pomoc należy oferować jedynie wówczas, gdy jest niezbędna – aby się dowiedzieć czy jest, wystarczy zapytać.

Bądź taktowny inicjując kontakt fizyczny

 

  • Unikaj dotykania wózka, skutera czy laski osoby niepełnosprawnej – dla niej to część jej przestrzeni osobistej.
  • Niedopuszczalne jest stawianie swoich rzeczy lub dawanie ich do potrzymania osobie na wózku.
  • Zanim nawiążesz kontakt fizyczny z osobą niewidzącą uprzedź ją o tym.
  • Jeżeli osoba niewidząca potrzebuje prowadzenia, nie chwytaj jej za rękę, a zaproponuj swoje ramię.
  • Jeżeli osoba niewidząca korzysta z pomocy psa przewodnika, idź po przeciwnej stronie niż pies. Idąc opisuj otoczenie i wskazuj przeszkody, np. schody („w górę” lub „w dół”) albo dziury w chodniku.

Pomyśl zanim coś powiesz

 

  • Zawsze zwracaj się bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością, nie do jej towarzysza, pomocnika, ani tłumacza języka migowego, zwracaj się do niej jak do każdej innej osoby.
  • Szanuj jej prywatność. Jeżeli będziesz wypytywał o jej przypadłość, może się ona poczuć jakbyś sprowadzał ją wyłącznie do jej niepełnosprawności, a nie widział w niej człowieka (jednak wiele osób z niepełnosprawnością nie ma nic przeciwko naturalnej ciekawości dzieci i nie krępuje się odpowiadać na zadawane przez nie pytania).
  • Mów „osoba z niepełnosprawnością”, nie „niepełnosprawny”.
  • Unikaj określeń cierpiący/chory.

Nie rób żadnych założeń

Osoby z niepełnosprawnością same najlepiej wiedzą co mogą zrobić a czego nie. Nie podejmuj za nie decyzji co do uczestnictwa w jakiejkolwiek czynności. W zależności od sytuacji, wykluczanie osób z niepełnosprawnością z jakiegokolwiek działania na podstawie założeń o ich ograniczeniach może stanowić pogwałcenie ich praw.

Niepełnosprawni pełnosprawnym

Zapytaliśmy osoby z niepełnosprawnością , co chciałyby przekazać osobom pełnosprawnym w kwestii kontaktów z nimi.

“Jeżeli chodzi o przekazanie osobom pełnosprawnym informacji na temat kontaktów osoby z niepełnosprawnością z osobami pełnosprawnymi, to moim zdaniem jest to jak tłumaczenie, że nie jest się wielbłądem. Myślę, że chorobę lub niepełnosprawność zacznie się uznawać za normalność/zwyczajność wtedy, gdy udowodnimy, że w tym nie ma nic wyjątkowego; jesteśmy tacy sami, czyli także zwykli i przeciętni, bywa że „januszowaci”, nierzadko nudni. Pokazanie “hej, ja też pracuję – możesz podejść, nie ugryzę” w internecie niczego nie zmieni, a stworzy tylko wizerunek kolejnej “dzielnej na kółkach”.
Małgosia Bubas

“Jeżeli chodzi o 3 rzeczy które chciałbym przekazać osobom pełnosprawnym.
Jest to :

  1. Przestanie postrzegania nas niepełnosprawnych jako osób o mniejszej inteligencji.
  2. Żeby nie pomagać nam na siłę, a jeżeli już to najpierw zapytać jak to zrobić, a nie przenosić nas z miejsca na miejsce jak przysłowiowy worek ziemniaków.
  3. Traktować nas jako pełnoprawnego uczestnika rozmów”.
Piotr Szweda
“Zdecydowałam, że nie chcę być przedstawicielką jakiegoś bliżej nieokreślonego zbioru ludzi, z którymi łączy mnie moja niesprawność. To za mało. Co innego, gdyby łączył nas podobny charakter, pasja, więź emocjonalna. Jeśli więc spotkasz na ulicy niepełnosprawnego gbura, nie sądź, że wszyscy mniej sprawni to nieprzyjemne w obyciu jednostki. Nie myśl też, że wszyscy niepełnosprawni są grzeczni i uprzejmi. Generalizacja to zwykle zły pomysł”.
Sandra Tworkowska
“Podstawą relacji jest komunikacja – również w kontaktach z osobami z niepełnosprawnością. Chcesz pomóc lecz nie wiesz jak? Zapytaj! Osoba potrzebująca pomocy, chętnie udzieli wskazówek, jak właściwie pomóc. Proszę nigdy nie udzielaj pomocy na własną rękę, gdyż możesz tylko zaszkodzić. Pozwól osobie z niepełnosprawnością wychodzić z inicjatywą – my też jesteśmy kreatywni, tylko nie zawsze mamy odwagę to głośno wyrazić, dlatego aby nam to ułatwić stawiaj szczegółowe pytania. Nigdy nie podsuwaj gotowych rozwiązań – pozwól rozwinąć skrzydła! Pamiętaj, aby w obecności osób trzecich zwracać się bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością a nie poprzez pośrednika”.
Natalia Dreszler
“To nie my, osoby z niepełnosprawnością jesteśmy niedostosowani do świata. To świat jest niedostosowany do nas”.
Piotr Czarnota

Ciekawe cytaty

“Nie bójcie się słabości człowieka ani jego wielkości!
Człowiek zawsze jest wielkim, także w słabości”.

Jan Paweł II

“Nie ma kaleki, jest człowiek”.

Maria Grzegorzewska

“Nie twórzmy tylko teorii usprawiedliwiających bezczynność”.

-S.L. Brzozowski

“Niczym to państwo, co jednemu służy”.

Sofokles

“Jedyną niepełnosprawnością w życiu jest złe nastawienie”.

-Scott Hamilton

Korzyści dla pracodawcy

Dla pracodawców pracownik
z niepełnosprawnością to:

 

  • demonstracja zaangażowania społecznego w ramach odpowiedzialnego biznesu;
  • forma przeciwdziałania dyskryminacji oraz wykluczeniu społecznemu, która umożliwia zmianę sposobu postrzegania osóbz niepełnosprawnością na rynku pracy oraz poprawienie wizerunku samej firmy;
  • wypełnianie obowiązujących ustaw w sposób odpowiedzialny społecznie;
  • możliwość uzyskania dofinansowania do płac oraz dostosowania miejsc pracy, niższe składki;
  • pozyskanie zaangażowanych, lojalnych, wysoce zmotywowanych pracowników, będących wzorem dla innych;
  • uznanie we własnej branży i środowisku biznesowym;
  • szansa na wyróżnienie, budowanie pozycji poprzez dobre praktyki w obszarze zatrudnienia.

Dla pełnosprawnych pracowników współpraca z osobami
z niepełnosprawnością to:

  • otwarcie zespołu na aspekty odpowiedzialności społecznej;
  • lepsza motywacja do pracy;
  • lekcja współpracy, tolerancji i poszanowania, bycia lepszym człowiekiem;
  • zwiększone poczucie własnej wartości poprzez postawę wobec osób słabszych.

Chcesz zatrudniać osoby
z niepełnosprawnością?

Co możesz zrobić już dziś:

  • w ogłoszeniu o pracę unikaj haseł „zatrudnimy energicznych i młodych” na rzecz: „jesteśmy otwarci na różnych pracowników”,
  • wprowadź komunikację wewnętrzną i zewnętrzną na temat obecności w pracy osób z niepełnosprawnością,
  • przystosuj stronę www i intranet dla osób z niepełnosprawnością,
  • wyposaż właściwie biuro w oprogramowanie komputerowe dla osób z niepełnosprawnością, ergonomiczne krzesła lub inne udogodnienia.